Władysław III Warneńczyk urodził się 31 października 1424 roku w Krakowie, a jego tragiczne rządy i śmierć pod Warną na stałe zapisały się na kartach europejskiej historii średniowiecza. Narodzinom tego monarchy oraz jego skomplikowanym losom politycznym poświęcona jest złota monety o nominale 100 zł, wyemitowana przez Narodowy Bank Polski 5 lutego 2003 roku.
Historia i kontekstWładysław III, pierworodny syn Władysława II Jagiełły i Zofii Holszańskiej, objął tron polski w 1434 roku jako dziesięcioletni chłopiec. Początkowo w imieniu małoletniego władcy rządy sprawowali najpotężniejsi możnowładcy z biskupem krakowskim Zbigniewem Oleśnickim na czele. Z czasem ambicje młodego króla sięgnęły dalej, co doprowadziło do zawarcia unii z Węgrami. Władysław stanął przed trudnym zadaniem obrony Europy Środkowej przed naporem Imperium Osmańskiego. Angażując się w wyprawy krzyżowe przeciwko Turkom, król najpierw odniósł sukcesy militarne, by w listopadzie 1444 roku ponieść ostateczną klęskę w bitwie pod Warną, gdzie poległ w wieku zaledwie dwudziestu lat.
Co przedstawia moneta?Autorką projektu zarówno awersu, jak i rewersu jest wybitna polska medalistka Ewa Tyc-Karpińska. Awers prezentuje wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Po bokach orła umieszczono oznaczenie roku emisji: 20-03, pod orłem znajduje się napis ZŁ 100 ZŁ, a w otoku widnieje inskrypcja RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła umieszczono znak mennicy m/w. Rewers monety przedstawia popiersie króla Władysława III Warneńczyka w zbroi i nakryciu głowy. Z lewej strony wizerunku monarchy umieszczono daty jego panowania: 1434 i 1444, natomiast u góry półkolem biegnie napis z imieniem i przydomkiem władcy: WŁADYSŁAW III WARNEŃCZYK.
Parametry i emisjaMoneta została wyemitowana w 2003 roku w nakładzie 2000 sztuk. Do jej bicia użyto złota próby 900, co w połączeniu ze stempel lustrzany nadaje numizmatowi wyjątkowy połysk. Okaz ma średnicę 21 milimetrów oraz masę 8 gramów. W dniu emisji cena emisyjna wynosiła 560 zł.
Znaczenie numizmatyczne i historyczneEmisja ta stanowiła część dłuższego cyklu przypominającego polskich władców i ich wkład w dzieje państwowości. Upamiętnienie Władysława III Warneńczyka w złocie pozwala przywołać skomplikowaną epokę unii polsko-węgierskich oraz dramatycznych zmagań chrześcijaństwa z ekspansją turecką na Bałkanach, które na wieki ukształtowały losy tej części kontynentu.
