W dniach 8–9 września 1921 roku w Warszawie obradował ogólnopolski zjazd strażactwa, którego uczestnicy podjęli decyzję o powołaniu Gjednoczonego Głównego Związku Straży Pożarnych RP. Upamiętnieniem tego wydarzenia oraz stulecia działalności organizacji jest dziesięciozłotowa moneta kolekcjonerska wyemitowana przez Narodowy Bank Polski.

Początki zorganizowanego ruchu strażackiego na ziemiach polskich sięgają czasów zaborów, kiedy to niezależnie od siebie rozwijały się struktury w zaborze austriackim, rosyjskim i pruskim. Po odzyskaniu niepodlegności w 1918 roku kluczowe stało się zjednoczenie rozproszonych inicjatyw pod wspólnym szyldem. Zjazd z września 1921 roku, w którym wziął udział premier Wincenty Witos oraz delegacje przyjęte przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, doprowadził do trwałego zintegrowania środowiska. Pierwszym prezesem Zarządu Głównego wybrano Bolesława Chomicza. Przez dziesięciolecia ochotnicze straże pożarne wpisały się na stałe w historię lokalnych społeczności, realizując hasło „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek”.

Autorem projektu obu stron monety jest Sebastian Mikołajczak. Awers prezentuje po lewej stronie wyodrębnioną płaszczyznę z wizerunkiem orła ustalonego dla godła państwowego, poniżej którego umieszczono nominał 10 zł. W centralnej części widnieje pionowy napis układający się z liter pod kątem dziewięćdziesięciu stopni: RZECZPOSPOLITA POLSKA 2021. Po prawej stronie widać zarys postaci strażaka w akcji gaśniczej na tle kłębów dymu oraz znak mennicy m/w. Rewers monety ukazuje po prawej stronie znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, a pod nim półkolisty napis W JEDNOŚCI SIŁA. Z lewej strony zaprojektowano płaszczyznę symbolizującą dym, u której krawędzi umieszczono postacie strażaków gaszących ogień. W otoku widnieje pełna nazwa rocznicowa: 100-LECIE POWSTANIA ZWIĄZKU OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH RP.

Moneta została wyemitowana 6 grudnia 2021 roku. Do kolekcjonerów trafił nakład wynoszący 12000 sztuk. Numizmat bito z srebra próby 925, przy zachowaniu lustrzanego stefla. Jego masa wynosi 14,14 grama, a średnica osiąga 32 milimetry. Cena emisyjna w dniu wprowadzenia do obiegu wynosiła 150 zł.

Ruch ochotniczego strażactwa stanowi fundament obywatelskiej solidarności i samorządności w Polsce. Zrzeszając setki tysięcy członków w tysiącach jednostek w całym kraju, strażacy ochotnicy od pokoleń ratują życie, zdrowie oraz mienie obywateli, stając się symbolem bezinteresownej służby na rzecz ojczyzny i lokalnych społeczności.