Halina Konopacka stała się ikoną polskiego sportu. Urodzona w 1900 r. w Rawie Mazowieckiej, zmarła 89 lat później na Florydzie. Była wybitną lekkoatletką warszawskiego AZS i zdobywczynią pierwszego złotego medalu dla Polski na igrzyskach olimpijskich w Amsterdamie w 1928 r. w rzucie dyskiem. Należy do niej 27 tytułów mistrzyni Polski w różnych konkurencjach: od rzutu oszczepem aż po skok w dal. Konopacka uprawiała tenis, koszykówkę i piłkę ręczną, startowała też w rajdach samochodowych. Zachwycała urodą i inteligencją – grała na fortepianie, znała cztery języki obce, zajmowała się poezją oraz malarstwem. Publikowała wiersze w „Skamandrze”. Była również działaczką sportową.

Z pierwszego złotego medalu olimpijskiego cieszyła się cała Polska. Gdy Konopacka wracała z igrzysk w Amsterdamie, Warszawiacy stawiali łuki tryumfalne, a lekkoatletka stała się sportową gwiazdą z honorami przyjmowaną przez samego prezydenta Ignacego Mościckiego. Warszawska ulica stworzyła powiedzenie, że Polskę najlepiej sławią „Konopacka dyskiem, Jan Kiepura pyskiem”.

Mężem olimpijki był płk Ignacy Matuszewski, minister skarbu w sanacyjnym rządzie w latach 1929–1931, poważany polityk, ale też kibic, dobrze rozumiejący sportowe pasje żony.

Wybuch II wojny światowej postawił przed nią nowe wyzwania. Od pierwszych dni września 1939 r. Konopacka towarzyszyła mężowi w przetransportowaniu złota Banku Polskiego SA. Akcją dowodził Matuszewski wraz z posłem i byłym ministrem przemysłu i handlu mjr. Henrykiem Floyarem-Rajchmanem. Podczas dramatycznej ewakuacji złota przez Polskę, Rumunię, Turcję i Syrię do Francji Halina Konopacka prowadziła jeden z autobusów cennego konwoju. Wraz z innymi członkami ekspedycji rozładowywała skrzynie z samochodów do pociągu, potem na statek. Złoto Banku Polskiego S A zostało uratowane, tyle że w ewakuacyjnym rozgardiaszu bezcenna pamiątka – złoty medal olimpijski – bezpowrotnie zaginęła.

Halina Konopacka przeżyła wojnę, ale po 1945 r. zamieszkała na stałe w Stanach Zjednoczonych. W rok po śmierci, w 1990 r. sprowadzono jej prochy do Polski i uroczyście pochowano w Warszawie na Cmentarzu Bródnowskim.

Robert Gawkowski

Na rewersie monety widnieje wizerunek Haliny Konopackiej, a także elementy nawiązujące do jej osiągnięć sportowych – fragment bieżni stadionu olimpijskiego oraz gałązka laurowa, tradycyjny symbol zwycięstwa.

Awers monety przedstawia symboliczne nawiązanie do ewakuacji złota we wrześniu 1939 r. – sztaby złota i jeden z autobusów komunikacji miejskiej z tamtego okresu. Dopełnieniem rewersu jest powtórzony fragment bieżni stadionu olimpijskiego.

Numizmaty powiązane z artykułem